Aliağa’da hamur kireç
Hamur kireç, söndürülmüş kirecin suyla olgunlaştırılmış, macun kıvamındaki halidir. Kovadan çıktığında kullanıma yakındır. İnce sıva, bazı örme harçları ve geleneksel tamir işlerinde toz kirece göre daha rahat yayılır. Bloksan, İzmir Aliağa’da hamur kireci şantiye ve tamirat ekiplerine tedarik eder. Toz kireçle aynı ürün değildir. Tozu suda beş dakika çevirmek, olgun hamurun yerine geçmez.
Olgunlaşma, kireç parçacıklarının tamamen söndüğü ve macunun homojenleştiği süredir. Eksik söndürülmüş hamurdaki canlı taneler, sıva içinde sonradan şişer ve yüzeyde “kireç patlağı” denen küçük kraterler açar. Bu patlak boyadan sonra ortaya çıkar ve tüm yüzeyi yeniden tamir ettirir. Bu yüzden hamurun kıvamı ve temizlik kadar, söndürmenin bitmiş olması da önemlidir. Bloksan, şantiyede varille söndürme yaptırmak yerine hazır hamur vermeyi tercih eder. Isınan, sıçrayan sönmemiş kireç ciddi yanık riskidir.
Hangi işlerde tercih edilir?
İnce sıva ve perdah işlerinde hamur, malayı yumuşak tutar. Taş duvar ve eski tuğla tamirinde, duvarın nefes alması isteniyorsa kireç bağlayıcılı harç çimento ağırlıklı sert harçtan daha uyumludur. Yeni betonarme iskeletli bir binanın dış cephesinde ise çoğu zaman hazır dış cephe sıvası daha doğru seçimdir. Hamuru her yüzeye sürmek gelenek adına yapılmaz. Yüzey, beklenen dayanım ve suyla temas, bağlayıcıyı belirler.
Badana bazı ekiplerce hamurdan seyreltilir. Konutta boya varsa bu katman sorun olur. Depo, bahçe duvarı ve bazı tavanlarda ekonomik bir beyazlık istenebilir. Siparişte “badana mı, harç mı” diye ayırmak, kıvam ve miktarı değiştirir. Harç için koyu hamur, badana için seyreltilmiş süt aynı kovadan çıkabilir ama sarfiyat hesabı değişir.
Hazır sıva kullanılan geniş cephede ayrıca hamur sürmek, iki sistemi üst üste bindirir. Hazır sıva üreticisi, kendi katman sırasını tarif eder. Üzerine gelişigüzel kireç sürmek aderansı bozabilir. Eski bir sıvanın tamiri ile yeni hazır sıva şantiyesini aynı torbayla çözmeyin. Bloksan bu ayrımı siparişte sorar.
Harç kurma
Hamur, kumla ezilerek yayılır. İçinde sert tanecik varsa ince elekten geçirilir. Çimento eklenecekse oran düşüktür ve çimento son anda katılır. Sabah ezilip akşama çimentosuz bekletilen bazı kireç-kum harçları olgunlaşır. İçine çimento giren harç aynı gün biter. İkisini aynı teknede “yarın da süreriz” diye bırakmak, çimentolu olanı ziyan eder.
Kum temiz olmalıdır. Deniz kumu tuz taşır, kireçle birlikte yüzeyi bozar. Mil ve kil, hamurun yağlı hissettirmesine rağmen dayanımı düşürür. Yıkanmış sıva kumu, ince sıva için daha güvenlidir. Bloksan kum ve çakıl kalemini de tutar. Hamur siparişine kum cinsi yazılırsa yanlış tane boyu gelmez.
Su, hamurun kendisinde vardır. Üzerine kontrolsüz su eklemek macunu sırıltır, duvarda akıtır. Kıvam mala ile anlaşılır. Mala dik tutulduğunda harç hemen akmıyor, ama yüzeye de yapışıp iz bırakıyorsa çalışılabilir aralıktadır. Bu tarif, ustanın eline göre biraz değişir. Aşırı sulu kıvam ise her elde aynı hatayı üretir.
Uygulama ve kür
Yüzey tozsuz ve taşıyıcı olmalıdır. Kabaran eski boya ve gevşek sıva sökülür. Çok kuru tuğla, hamurun suyunu emer. Hafif ıslatmak, sıvanın yanmasını geciktirir. Islatmak, duvarı sırılsıklam bırakmak değildir. Su birikintisi, sıvayı kaydırır.
Kat kalınlığı ince tutulur. Kalın hamur kendi ağırlığıyla sarkar ve kururken çeker. Köşelerde file ve düzgün mastar, çatlağı azaltır. Direkt güneş ve poyraz, Aliağa cephelerinde sıvayı bir öğleden sonra yakabilir. Sabah sürmek, öğleden sonra yüzeyi çok hızlı kuruyorsa hafif nemlendirmek faydalıdır. Don riskinde taze kireç sıvası yapılmaz.
Kireç sıva, çimento sıva kadar çabuk “sert” hissettirmez. Ertesi gün boyamak için uygun olmayabilir. Karbonatlaşma denen sertleşme havayla devam eder. Acele boya, yumuşak katmanı hapseder. İç mekânda havalandırma şarttır. Kapalı, nemli odada hamur günlerce yaş kalır.
Saklama ve taşıma
Hamur torba veya kova içinde yaş üründür. Don, içindeki suyu büyütür ve yapıyı bozar. Yazın ağzı açık kalan kova kurur, kenarları taşlaşır. Taşlaşan kabuk harca katılmaz. Ağız kapalı, gölgede, toprakla temas etmeden durmalıdır. Üst üste ezilmeyecek şekilde istiflenir. Delinen torba aynı gün kullanılır, yoksa suyu kaçar ve kıvam değişir.
Nakliye, toz torba gibi sert değildir. Araç içinde devrilirse kasa kirlenir ve ürün zayi olur. Şantiyede indirme yerinin düz ve gölgeli olması yeter. Çocukların ve sıcak işlerin uzağında tutulur. Alkali macun cilde yapışırsa bol suyla yıkanır. Göz temasında suyla yıkayıp sağlık kuruluşuna başvurulur.
Sipariş
Miktar, sıva metrekareine ve harç reçetesine göre değişir. “Bir varil yeter” tahmini, tek oda tamirinde doğru, bir kat sıvada yetersiz olabilir. Alanı ve işin cinsini söyleyin. Bloksan torba veya kova adedini buna göre konuşur. Eksik kalan miktar için ikinci sefer, özellikle Aliağa dışındaki şantiyede zaman kaybettirir. Bir miktar pay bırakmak yerindedir.
Ofis adresimiz Kültür Mah. Fevzi Paşa Cad. No: 54/1 Aliağa / İzmir. Telefon 0 532 434 19 01. Pazartesi–cumartesi 08:30–19:00. Toz kireç, kum ve çimento ile aynı listeye yazarsanız sevkiyat tek hareketle çözülür. Hangisinin harca gireceğini, hangisinin ayrı iş olduğunu not düşün. Karışık not, depoda yanlış yüklemeye yol açar.
Tamir gününü malzemeye göre kurun
Hamur kireç, toz torba gibi “durduğu yerde beklesin” malzemesi değildir. Ağız açık kaldığında kurur, donda bozulur. Bloksan teslimatı, sürme gününden çok önceye yayılmaz. Usta tarihi netleşmeden kova şantiyeye inmesin. Aynı hafta hem hamur sıva hem de çimentolu harç varsa kovaları ayrı tutun. Usta, kıvamı benzeyen iki malzemeyi karıştırırsa sıva ya tozar ya da beklenenden sertleşip çatlar.
Eski boyayı sökmeden hamur sürmek, en sık gördüğümüz boşa giden iştir. Kabaran katman, yeni macunu da birlikte döker. Söküm bitmeden sipariş adedini kilitlemeyin. Alan, sökümden sonra büyüyebilir. Bloksan’a önce yaklaşık alan, söküm bitince net adet vermeniz fireyi azaltır. Aliağa merkezdeki dar sokaklarda kova indirme yeri de konuşulmalıdır. Aracın kapıda beklediği süre, malzemenin fiyatına eklenir.
Kum aynı gün şantiyede değilse hamur tek başına duvara çıkmaz. İkisini aynı listeye yazın. 0 532 434 19 01 numarasından teslim sırasını, Kültür Mahallesi’ndeki ofisten teyit ederiz. Pazar teslimatı yoktur. Cumartesi akşamı başlayacak bir tamirat, cuma günü malzemeyi almış olmalıdır.
Sık sorulan sorular
Hamur kireç ile toz kireç aynı mıdır?
Hayır. Hamur macun kıvamındadır ve olgunlaşmıştır. Toz, kuru söndürülmüş kireçtir. İnce sıvada çoğu usta hamur ister.
Şantiyede kendim söndürebilir miyim?
Sönmemiş kireç şiddetli ısı verir ve sıçrar. Bu işi bilmeyen ekip denememelidir. Hazır hamur bu riski şantiyeden kaldırır.
Dış cepheye sürülür mü?
Geleneksel kireç sıva bazı dış yüzeylerde kullanılır. Yağmur alan modern cephede çoğu kez hazır dış cephe sıvası daha doğrudur. Yüzeyi söyleyin, ürünü ona göre ayıralım.
Üzerine ne zaman boya gelir?
Yüzey gerçekten kuruyup tozumayı bıraktığında. Kalın kat ve nemli oda bu süreyi uzatır. Yaşken boyamak kabarma yapar.
Patlak yapan sıva neden olur?
Olgunlaşmamış kireçteki canlı taneler sonradan şişer. Ayrıca kirli kum ve kalın kat da çatlatır. Böyle bir yüzeyde yeni kat sürmeden nedeni ayıklanır.
