Aliağa’da sıva alçısı ve saten alçı
Alçı, iç mekânda yüzeyi düzeltmek, kaba sıvanın üstünü ince bir katla kapatmak ve boyaya hazırlamak için kullanılan bir bağlayıcıdır. Çimento sıvadan daha düzgün bir yüzey verir, daha çabuk sertleşir ve boyayı daha iyi taşır. Islak hacmin ve dış cephenin malzemesi değildir. Bloksan, İzmir Aliağa’da sıva alçısı, saten alçı ve tamir için perlitli alçı tedarik eder. Hangi torbanın duvara, hangisinin boya öncesine gideceği siparişte ayrılır.
Alçı suyla karışınca kimyasal olarak sertleşir. Bu priz, çimentonun kuruması gibi buharlaşmaya bağlı değildir. Su oranı artarsa priz gecikir ve dayanım düşer. Su azalırsa harç mala açmaz, yüzey yanar. Üreticinin litresini kullanmak, “usta alışkanlığı”ndan daha güvenilirdir. Bloksan, torba üzerindeki karışım oranını teslimatta kısaca hatırlatır.
Alçı türleri
Sıva alçısı, kaba yüzeye çekilen kalınlığa yakın kattır. Tuğla veya kaba sıva üzerindeki dalgayı bir ölçüde kapatır. Makine alçısı, alçı pompasıyla atılır. El alçısını pompaya koymak hortumu tıkar. Saten alçı, boyadan hemen önce sürülen ince macundur. Saten, kaba duvarın eğriliğini düzeltmez. Önce sıva alçısı veya kaba sıva mastarlanır, saten yalnızca izi kapatır. Perlitli alçı daha hafiftir, tamir ve bazı tavan işlerinde kullanılır. Kartonpiyer ve yapıştırma alçısı ayrı formüldür. Levha yapıştırmak için saten açılmaz.
Yapı alçısı ile model alçısı da karışır. Model ve kalıp alçısı heykel ve süs işidir, duvar sıvası değildir. Şantiyeye “bir çuval alçı” yazmak, yanlış torbayı getirir. Siparişte sıva mı, saten mi, makine mi olduğu yazılmalıdır.
Nerede kullanılır, nerede kullanılmaz?
Kuru oda, salon, yatak odası ve ofis tavanı alçının yeridir. Duş duvarı, dış cephe, istinat ve sürekli terleyen bodrum alçıyla kapatılmaz. Alçı suyu emer, şişer ve boyayı atar. Banyoda lavabo arkası “nemli ama yıkanan değil” bir bölgeyse bile risk vardır. Şüphede çimento esaslı ince sıva ve boya sistemi seçilir. Bloksan bu ayrımı sipariş sırasında sorar.
Alçıpan derzi için derz dolgusu kullanılır. Duvar sıva alçısını derze sıvamak, bandı tutmaz ve çatlar. Derz dolgusu, sıva alçısı ve saten üç ayrı torbadır. Üçünü de aynı işte kullanacaksanız listeye üçünü birden yazın. Eksik kalan kalem, boyacıyı bekletir.
Karışım ve uygulama
- Kova temiz olur. Eski alçı kalıntısı yeni harcı erken prizlendirir.
- Önce su, sonra alçı serpilir. Tersi topak yapar.
- Birkaç dakika beklenir, sonra karıştırılır. Çok hızlı matkap, hava kabarcığı bırakır.
- Priz başlamış harca su ve yeni toz eklenmez.
- Yüzey tozsuzdur. Çok emici tuğla hafif ıslatılır, yoksa alçı suyunu hemen kaybeder.
- Kat kalınlığı üretici sınırını aşmaz. Kalın yığmak çökmeye ve çatlağa yol açar.
Priz süresi sıcak havada kısalır. Aliağa yazında öğle sıcağında açılan büyük tekneler, mala bitmeden taşlaşır. Daha küçük parti açmak, fireyi azaltır. Kışın soğuk duvar prizi uzatır. Don gören taze alçı dayanımını kaybeder. Gece sıfırın altına inen şantiyede akşamüstü alçı çekilmez.
Köşe ve pencere dönüşlerinde fazladan kalınlık birikir. Mastar bu birikimi alır. Alınmayan göbek, boyada gölge olur. Işık yönüne paralel bakarak kontrol etmek, gündüz fark edilmeyen dalgayı gösterir. Boyadan sonra düzeltmek, tüm duvarı yeniden satenlemek demektir.
Sarfiyat ve saklama
Saten alçı metrekaresi, sıva alçısına göre çok daha az malzeme yer. Sıva alçısında kalınlık bir milimetre artsa torba adedi hissedilir. Düzgün kaba sıva üzerine saten, pürüzlü tuğla üzerine sıva alçısından daha az yer. Metrekareyi ve mevcut yüzeyi söylemeniz, Bloksan’ın torba tahminini yakınlaştırmasına yeter. Tahmin, yerindeki mastar sonucunun yerine geçmez.
Torba kuru tutulur. Palet takoz üzerinde durur, delik torba ayrılır. Alçı, çimentodan daha hızlı nem alır. Aynı depoda yere dökülen su, alçı paletini bir gecede bozar. Bozuk torba kumlu ve topaklıdır. Topaklı alçıyı eleyip kullanmak, prizi düzensizleştirir. Yeni torba açmak daha ucuzdur.
Uygulama bitince zeminindeki artık süpürülür. Lavaboya dökülen alçı şerbeti tesisatı tıkar. Artık harç kova dibinde sertleşmeden boşaltılır. Bu küçük maddeler, şantiye tesisatçısının ertesi günkü işini belirler.
Boya öncesi
Alçı kuruyunca tozunu bırakır. Astar olmadan sürülen boya, tozu emer ve leke yapar. Şeffaf astar veya alçı astarı, boyadan önce gelir. Nemli alçı üzerine astar da boya da sürülmez. Yüzey göze kuru görünse bile kalın katın içi yaş olabilir. Özellikle tavan göbeğinde kuruma gecikir. Acele boya, tavanın ortasında sarı leke bırakır.
Çatlak, boyayla kaybolmaz. Kılcal derz çatlakları uygun dolgu ve bantla kapanır. Yapısal oturma çatlağı alçıyla “örtülmez”. O çatlak tekrar açar. Bloksan malzeme satar, statik çatlağın nedenini teşhis etmez. Böyle bir çizgi görüyorsanız önce nedenini sorun, sonra torba açın.
Teslim ve sipariş
Merkez ofis Kültür Mah. Fevzi Paşa Cad. No: 54/1 Aliağa / İzmir’dir. Telefon 0 532 434 19 01. Pazartesi–cumartesi 08:30–19:00 arası ulaşabilirsiniz. Alçı ile birlikte saten, astar ve derz dolgusunu aynı araca koymak nakliyeyi ucuzlatır. Hazır sıva ve alçı aynı duvarda art arda kullanılacaksa kuruma payını takvime yazın. Aynı gün kaba sıvayı bitirip alçı çekmek, alt katı ıslakken üst katı yakar.
Sık sorulan sorular
Saten alçı kaba duvarı düzeltir mi?
Hayır. Saten ince bir son kattır. Eğri duvarda önce sıva alçısı veya kaba sıva mastarlanır.
Alçı dış cephede kullanılır mı?
Kullanılmaz. Yağmur ve sürekli nem alçıyı bozar. Dışarıda çimento esaslı hazır sıva konuşulur.
Priz alan harca su eklenir mi?
Eklenmez. Priz başlamış harç atılır. Yeni su, dayanımı düşürür ve yüzeyi tozlandırır.
Alçıpanın üzerine saten gerekir mi?
Derzler ve vida başları dolguyla kapanır. Tüm yüzeye saten, daha pürüzsüz boya istenirse çekilir. Zorunluluk, boya kalitesine ve ışığın gelişine bağlıdır.
Ne kadar torba söylemem lazım?
Metrekare, sıva mı saten mi olduğu ve duvarın şu anki hali (tuğla, kaba sıva, alçıpan) yeter. Buna göre torba sayısını birlikte yuvarlarız.
