Aliağa’da çimento
Çimento, kum, çakıl ve suyu taşa çeviren bağlayıcıdır. Harç, sıva, şap, grobeton ve taşıyıcı beton onunla kurulur. Türü yanlış seçilirse markası yüksek görünse de işe yaramaz. Bloksan, İzmir Aliağa’da torbalı çimento tedarik eder. Şantiye dökümü, tamirat ve harç işleri için doğru sınıfı siparişte ayırırız. “Bir palet çimento” cümlesi, CEM I mi CEM II mi, 42,5 mu, sülfata dayanıklı mı, söylemez.
Türkiye’de torba çoğu zaman 50 kilogramdır. Palet adedi üreticiye göre değişir. Depoda torbayı saymadan “bir palet 20 torba” diye alışkanlık yürütmeyin. İrsaliyedeki adet esastır. Delinmiş torba palet hesabına sağlam torba gibi yazılmaz. Bloksan teslimatta hasarlı torbayı ayırır, şantiyeye bozuk bağlayıcı göndermemek için bunu baştan yapar.
Sınıflar ne anlama gelir?
CEM I, katkısız portland çimentosuna yakındır. Erken dayanım istenen birçok beton işinde anılır. CEM II, içinde mineral katkı olan, daha yaygın kullanılan bir tiptir. Harç ve genel imalatta sık tercih edilir. 32,5 ve 42,5 ifadesi, standart dayanım sınıfını anlatır. Sayı büyüdükçe “her işte daha iyidir” demek doğru değildir. İnce harç, sıva ve bazı tamirler yüksek erken dayanımdan fayda görmeyebilir, çatlama riski artabilir. Taşıyıcı betonun sınıfı ise proje ve hazır beton reçetesine aittir.
Sülfata dayanıklı çimento, zemin ve yeraltı suyunda sülfat olan yerlerde gündeme gelir. Aliağa ve çevresinde dolgu, sahil ve eski sanayi zemini her parselde aynı değildir. “Her temele sülfatlı basalım” demek de, “hiç gerekmez” demek de temelsizdir. Zemin etüdü veya proje notu varsa ona uyulur. Not yoksa en azından zemin cinsini söyleyin, ürünü buna göre konuşalım. Beyaz çimento, derz ve bazı dekoratif işler içindir. Gri taşıyıcı çimentonun yerine geçmez, fiyatı da aynı değildir.
Harç ve beton
Duvar harcı, sıva ve şap çimento ister ama beton değildir. Beton, doğru gradasyonda kum ve çakıl, kontrollü su ve çoğu taşıyıcı işte hazır tesis reçetesi ister. Sahada betonyerle “göz kararı” dökülen kolon betonu, hazır betonun yerini tutmaz. Taşıyıcı elemanda hazır beton ve laboratuvar takibi esastır. Bloksan torbalı çimento satar. Taşıyıcı döşeme için torba sayıp mikserde çevirmek, yönetmelik ve denetim açısından doğru yol değildir.
Su, çimentonun hem arkadaşı hem düşmanıdır. Az su işlenmeyi zorlaştırır. Çok su dayanımı düşürür, rötre çatlağını büyütür ve yüzeye şerbet çıkarır. Su-çimento oranı, “mala kaysın” diye artırılmaz. Sıcak havada kıvam kaçtı diye su eklenen transmikser, o betonun sınıfını düşürür. Bu karar şantiye şefinindir, “biraz sulandıralım” cümlesiyle geçiştirilmez.
Priz başlamış harca su katılmaz. Kova dibinde kalan akşam harcı sabah kullanılmaz. Çimento hidratasyonu geri alınamaz. Taze görünüp içi ölmüş harç, sıvayı toz gibi bırakır. Küçük parti karmak, büyük tekneyle yarışmaktan daha az fire verir.
Saklama
Çimento nem görünce kendi kendine sertleşir. Torba taşlaşmışsa, içi topaklanmışsa kullanılmaz. Topağı kırıp eleyerek “idare etmek” dayanımı şansa bırakır. Palet yerden kesilir, duvara yapışık istiflenmez. Duvar terler, ilk sıra torba nem alır. Örtü, yağmuru keser ama zeminden yükselen nemi kesmez. Kapalı depo, brandadan iyidir. Aliağa’da gece nemi, ağzı açık depoda bile torbayı yorar. Eski palet öne alınır, yeni palet arkada bekler. İlk giren ilk çıkar.
Farklı sınıflar aynı yığında karışmaz. CEM I paletinin üstüne CEM II koymak, ertesi gün yanlış torba açılmasına yol açar. Etiket dışarı bakmalıdır. Etiketi kopmuş torba, ne olduğu bilinmiyorsa taşıyıcı işe girmez. Tamir harcında bile şüpheli torba risklidir.
Torba yırtılarak taşınmaz. Sürtünen kenar, kamyon kasasında incelir. İndirirken kancayla çekmek delik açar. Delik torba o gün harca girer veya ayrılır. Yere dökülen çimento süpürülüp torbaya geri doldurulmaz. İçine toprak karışmıştır.
Ne kadar gider?
Harç reçetesi yoksa ancak kaba konuşulur. Bir metreküp harç ile bir metreküp beton aynı çimentoyu yemez. Sıva kalınlığı, duvar cinsi ve şap kalınlığı sarfiyatı değiştirir. 50 kilogramlık torba üzerinden düşünün. “On torba yeter” tahmini, banyo tamirinde doğru, kat sıvasında eksik olabilir. Metrekare ve iş cinsini yazın. Bloksan torba sayısını şişirmeden, ikinci seferi de gerektirmeyecek şekilde yuvarlar.
Fire, delik torba, ıslanma ve kovada kalan artık için küçük bir pay konur. Bu pay, bir paleti fazladan alma bahanesi değildir. Artan sağlam torba kuru depoda sonraki imalata kalır. Açıkta unutulan artan palet, iki haftada taşlaşır ve zarar yazılır.
Güvenlik
Çimento tozu alkali ve tahriş edicidir. Cilde uzun süre yaş harç değmesi yanık yapar. Eldiven, gözlük ve tozlu ortamda maske kullanılır. Göze kaçarsa ovalamadan bol suyla yıkanır. Çocukların oynadığı avluya açık torba bırakılmaz. Bu kurallar “büyük şantiye”ye özel değildir. Tek katlı ev tamirinde de geçerlidir.
Teslim
Merkez ofis Kültür Mah. Fevzi Paşa Cad. No: 54/1 Aliağa / İzmir. Telefon 0 532 434 19 01. Pazartesi–cumartesi 08:30–19:00. Kum, çakıl, kireç ve hazır sıva ile aynı araca girebilecek çimento siparişini tek listede toplayın. Taşıyıcı beton için hazır beton tesisine gidecekseniz, torbalı çimento o dökümün yerine yazılmaz. Tamirat, harç, şap ve sıva için torba doğru üründür. Bu ayrımı siparişte kurarız.
Şantiyede çimento takvimi
Çimento, kum gelmeden veya depo hazır olmadan şantiyeye inmemelidir. Açıkta bir gece bekleyen palet, Aliağa neminde kenarlardan başlayarak bozulur. Bloksan teslim saatini, sizin boşaltma saatinize göre konuşur. Kimsenin olmadığı öğle arasından önce kapıya bırakılan palet, yağmura açık kalır. Teslim alacak kişinin adı ve telefonu siparişte yazılırsa araç boşuna dönmez.
Harç, şap ve tamir aynı haftaya denk geliyorsa torba sınıfını karıştırmayın. Sıva için ayrılan palet ile şap için ayrılan palet ayrı köşede durur. Etiket dışarı bakar. Ustaya “oradaki çimentodan kullan” demek, yanlış sınıfı duvara sürmenin en kısa yoludur. Taşıyıcı döküm varsa o iş zaten hazır beton tesisine aittir. Torbalı çimentoyu kolon dökümüne saymayın. Bu ayrımı sipariş notuna da yazarız ki depo ile şantiye aynı şeyi anlasın.
Eksik torba, işin ortasında fark edilir. İkinci sefer hem nakliye hem de yarım kalan harç demektir. Metrajı bir kez fazla yuvarlamak, bir paleti rastgele fazla almaktan daha ucuzdur. 0 532 434 19 01 hattında sınıf, adet ve teslim gününü birlikte netleştirin. Kültür Mahallesi ofisinden çıkan araç, kum siparişiyle birleşebiliyorsa tek turda çözeriz.
Sık sorulan sorular
42,5 her zaman daha mı iyidir?
Hayır. Sınıf, işe göre seçilir. İnce harçta çok yüksek erken dayanım çatlamayı artırabilir. Taşıyıcı betonun sınıfı projeye aittir.
Topaklanmış torba kullanılır mı?
Kullanılmaz. Nem almış çimento hidratasyona başlamıştır. Kırıp elemek dayanımı geri getirmez.
Beyaz çimento gri ile aynı mıdır?
Değildir. Beyaz çimento derz ve görünür yüzey içindir. Taşıyıcı gri çimentonun yerine konmaz.
Sülfatlı çimento şart mı?
Zemin ve su sülfatlıysa veya projede yazıyorsa evet. Her parselde otomatik değildir. Etüt notunu paylaşırsanız ürün netleşir.
Kaç torba söylemem lazım?
İşin cinsi, metrekare veya metreküp ve teslim günü. Palet düzenini ve varsa dar sokak bilgisini ekleyin. 0 532 434 19 01 üzerinden aynı gün dönüş yapılır.
