Aliağa’da C25/30 hazır beton
C25/30, silindir dayanımı 25, küp dayanımı 30 megapaskal hedeflenen hazır beton sınıfıdır. Konutlarda temel, kolon, kiriş, döşeme ve perde için projelerde en sık yazılan sınıflardan biridir. Bloksan, İzmir Aliağa’da bu sınıfı şantiye döküm saatine göre sevk eder. Taşıyıcı beton, sahada torba çimento ile kurulmaz. Reçete, tartım ve karışım tesiste yapılır.
Güncel deprem yönetmeliği, binalarda kullanılacak beton için alt sınıfı C25 olarak anar. Bu cümle, her parsele otomatik C25 basalım demek değildir. Proje C30 yazıyorsa C25 yetmez. Proje C25 yazıyorsa bir üst sınıfı “daha sağlam olur” diye habersiz değiştirmek de doğru değildir. Statik hesap, o sınıfın elastisite ve dayanım değerine göre kurulmuştur. Sınıf, döküm sabahı değişmez.
Dökümde ne bozar?
En sık hata, kıvam kaçtı diye transmiksere su eklemektir. Eklenen su, su-çimento oranını bozar ve hedeflenen dayanımın altına iner. İrsaliyede C25/30 yazar, numune C20 çıkar. Bu fark, kolon kırıldığında veya karot alındığında ortaya çıkar. Kıvam pompa için yetmiyorsa tesisle konuşulur, hortumla ayar yapılmaz.
İkinci hata, vibrasyonsuz dökümdür. Sık donatılı kolon ve perdede beton yerine oturmazsa boşluk kalır. Boşluk, etriyeyi ve filizi açıkta bırakır. Pas oradan başlar. Vibratör, donatıyı yerinden sökecek kadar uzun tutulmaz. Katman katman, her katmanın kendi içinde sıkıştırılması gerekir. Tek seferde doldurulan yüksek kolon, altı ayrışmış bir eleman üretir.
Üçüncü hata, soğuk derzdir. Mikser geç kalır, ilk dökülen beton kabuk bağlar, üstüne yenisi gelir. Derz, projede yoksa taşıyıcı kesiti böler. Mikser aralığı döküm hızına göre kurulur. Tek mikserlik döşemede bu risk azdır. Kat döşemesinde kuyruk planlanır.
Kıvam, pompa, paspayı
Pompalı dökümde S4 sık istenir. Sepetli veya kısa dökümde S3 yetebilir. Maksimum agrega tane boyu, donatı aralığından ve paspayından büyük olmamalıdır. Sık etriyeli kolon, iri çakılı kabul etmez. Bu not siparişte söylenirse reçete ona göre gelir. Şantiyede elekle taş ayıklamak döküm gününün işi değildir.
Paspayı, donatıyı dış ortamdan ayıran beton örtüdür. Paspayı elemanı yoksa donatı kalıba yapışır, birkaç yılda pas yüzeye yürür. Aliağa’nın nemi ve sahile yakın parsellerde bu örtü daha da önem kazanır. Paspayı, sınıf yükseltmenin yerine geçmez. İkisi birlikte gerekir.
Kür ve hava
Beton dökülünce iş bitmez. İlk günlerde su kaybı, yüzey çatlağı ve dayanım kaybı üretir. Döşeme ıslak örtü veya kür ile korunur. Kolon kalıbı erken sökülmez. Sıcak havada öğle dökümü, gece dökümüne göre daha risklidir. Don riski olan gecede taze beton korunmadan bırakılmaz. Yeni beton donarsa baharda dökülür, o gün sağlam görünse de içi dağılmıştır.
Kalıp yağı fazla sürülmüşse yüzey tozlanır, sıva tutmaz. Yağ bir film bırakacak kadar değil, kalıbın betona yapışmaması kadar sürülür. Kalıp sızdırıyorsa şerbet kaçar, kolonun kenarı boşluklu kalır. Dökümden önce kalıp ve donatı teslimi, beton siparişinden ayrı bir kontroldür ama aynı sabah yapılır.
Sipariş
Metreküp, betonarme metrajından alınır. Kalıp iç hacmi esastır. “Bir kat döşeme” tahmini, kiriş payını unutursa mikser yolda kesilir. Fire için küçük pay konur, bir kat betonu fazla çekilmez. Artan taşıyıcı beton, gro veya saha işine ancak sınıfı uygunsa ve taze ise kayar. Priz almış mikser hiçbir elemana basılmaz.
Numune alınacaksa küp veya silindir, dökümün başı ve ortasından, su eklenmemiş betondan alınır. Numunenin nerede saklanacağı o gün bellidir. Güneşte unutulan numune, elemanı temsil etmez.
Bloksan hattı 0 532 434 19 01. Adres Kültür Mah. Fevzi Paşa Cad. No: 54/1 Aliağa / İzmir. Pazartesi–cumartesi 08:30–19:00. Pazar dökümü planlanmaz. Pompa, mikser sayısı, döküm saati, sınıf ve teslim alacak kişi tek listede toplanır.
Sık sorulan sorular
C25/30 konut için yeterli mi?
Birçok konut projesinde temel ve üst yapı için yazılan sınıftır. Sizin projeniz C30 veya başka bir sınıf diyorsa o geçerlidir. Kararı statik proje verir.
Şantiyede su katılır mı?
Katılmaz. Kıvam yetersizse tesis aranır. Eklenen su, irsaliyedeki sınıfı fiilen düşürür.
Pompa şart mı?
Kat döşemesi ve uzak nokta çoğu zaman pompa ister. Zemin katta kısa döküm pompasız olabilir. Bunu döküm yerini söyleyince ayırırız.
Ne zaman söylemeliyim?
En az bir gün önce. Metreküp, C25/30 sınıfı, kıvam, pompa ve saat. Aynı sabah aranan büyük döküm, mikser kuyruğuna takılabilir.
